ขูดหินปูน

“หินปูน” ในปาก มีต้นกำเนิดมาจากน้ำลายหรือเรียกว่า “หินน้ำลาย” ประกอบด้วยสารและแร่ธาตุต่างๆ ที่สำคัญคือแคลเซียมและฟอสเฟต ซึ่งจะตกตะกอนและก่อตัวจับสะสมบนผิวฟันเมื่อทิ้งไว้เป็นเวลานาน จึงไม่สามารถเอาออกได้ด้วยการแปรงฟัน ส่งผลเสีย เช่น กลิ่นปาก เหงือกอักเสบบวมแดง เลือดออกเวลาแปรงฟันหรือมีเลือดออกตามไรฟัน เหงือกร่นจนทำให้เกิดอาการเสียวฟันตามมาได้ หากมีหินปูนสะสมมากจะทำให้เป็นโรคเหงือกอักเสบขั้นรุนแรง เรียกว่า “โรคปริทันต์” ซึ่งจะทำให้เกิดการสูญเสียอวัยวะปริทันต์และกระดูกรอบรากฟัน ส่งผลให้เกิดฟันโยกและอาจต้องถอนฟันดังกล่าวในที่สุด

• ควรขูดบ่อยแค่ไหน ระยะเวลาในการขูดนานไหม ควรขูดหินปูนทุก 6 เดือน ปกติใช้เวลาประมาณ 30 นาที ขึ้นกับปริมาณของหินปูนมากน้อยของคนไข้
• ขูดหินปูนเสียวและเจ็บมากไหม มากน้อยขึ้นกับว่ามีปริมาณหินปูนที่อยู่รอบๆ คอฟันและใต้เหงือกมากขนาดไหน หากมีปริมาณหินปูนน้อย ก็มีโอกาสเสียวน้อยกว่าหรือไม่เสียวเลย ระหว่างและหลังการขูดหินปูน อาจพบว่ามีเลือดซึมออกมาตามเหงือกได้ ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ โดยเลือดจะหยุดได้เองถ้าคนไข้ไม่มีโรคทางเลือด เหงือกจะแน่นขึ้นและมีไม่มีเลือดออกขณะแปรงฟันภายใน 1-2 สัปดาห์หลังจากการขูด ดังนั้นคนไข้ควรขูดหินปูนเป็นประจำทุกๆ 6 เดือน เพื่อให้มีสุขภาพเหงือกที่ดี และจะไม่เสียวและเจ็บเวลาขูดหินปูนอีกด้วย
• การขูดหินปูนจะมีปัญหากับตัวฟัน เนื้อฟันบางลง หรือฟันห่างไหม การขูดหินปูน จะใช้เครื่องขูดหินปูนซึ่งสั่นด้วยความเร็วสูง (Ultrasonic) สัมผัสไปที่ตัวฟันเพื่อให้กระเทาะให้หินปูนหลุดออกจากตัวฟัน โดยไม่ทำให้ผิวเคลือบฟันหรือเนื้อฟันเสียหาย ดังนั้นแล้วการขูดหินปูนจึงไม่ได้ทำให้เนื้อฟันบางลง ส่วนการที่เห็นเหมือนฟันห่างหลังขูดหินปูนมักพบในคนไข้ที่ปล่อยให้หินปูนสะสมไว้เป็นเวลานาน จนเชื้อโรคในหินปูนไปทำลายกระดูกเบ้าฟันข้างใต้ไปแล้ว ซึ่งทำให้เหงือกสามเหลี่ยมระหว่างฟันร่น ยุบตามไปด้วย จึงไม่มีเนื้อเหงือกบริเวณนั้นทำให้ดูเหมือนมีช่องว่าง ฟันห่าง
• ถ้าไม่ขูดหินปูนจะเกิดผลเสียอย่างไร จะทำให้เกิดอาการเหงือกอักเสบ มีกลิ่นปาก เลือดออกตามไรฟัน เลือดออกขณะแปรงฟัน เหงือกบวมแดง เหงือกร่น ซึ่งหากปล่อยไว้นานก็เป็นโรคปริทันต์ ซึ่งทำให้ฟันโยก คลอน จนสูญเสียฟันไปในที่สุด
• การขูดหินปูนบ่อยๆ จะมีผลกระทบต่อฟันหรือไม่ การขูดหินปูนสามารถทำได้ตลอดขึ้นอยู่กับว่าคนไข้มีหินปูนสะสมเร็วหรือช้า โดยไม่มีผลเสียกับฟัน ควรขูดทุกๆ 6 เดือน พร้อมตรวจสุขภาพฟันเพื่อหาฟันผุและรอยโรคต่างๆ เพื่อรับการแก้ไขได้ทันท่วงที